Esports เป็นกีฬาที่ไม่ต้องใช้พละกำลังมากเท่าใดนัก ก็เหมือนกีฬาบางชนิดที่ใช้ความถนัดด้านอื่นเข้ามาทดแทน เช่นบางกีฬาใช้ความชำนาญ ใช้สมาธิ ประสาทสัมผัส แต่ไม่ว่ากีฬาไหนๆ เรื่องของจิตใจล้วนมีส่วนสำคัญ คุณจะมีฟอร์มที่สม่ำเสมอหรือไม่ คุณจะมีสมาธิพอกับเกมที่อยู่ตรงหน้ามั้ย คุณจะแกร่งพอที่จะแก้ไขสถานการณ์ได้ดีแค่ไหน สิ่งเหล่านี้ล้วนแต่เกี่ยวข้องกับจิตวิทยาทั้งสิ้น จึงได้มีการนำนักจิตวิทยาเข้ามาช่วยนักกีฬา Esports เพื่อเตรียมพร้อมสภาพจิตใจก่อนแข่ง

แล้วนักจิตวิทยาทำอะไรบ้าง

Robert Yip นักจิตวิทยาประจำทีม Liquid ได้กล่าวเอาไว้ว่า “ผมทำงานร่วมกับทั้งทีมแล้วก็รายบุคคล ทำให้พวกเขาพร้อมสำหรับทัวร์นาเมนต์ หรือช่วยในการวางแผนระบบการซ้อมทั้งในระยะสั้นและยาวหลายเดือน ผมชอบเล่นเกมเล่นมาตั้งแต่เด็กๆ แต่ก็ไม่ได้ยุ่งอะไรกับ Esports มากมายนัก แต่ผมก็เริ่มดู Starcraft และก็มีคนบอกกับผมว่าผมต้องชอบมันมากแน่ๆ หลังจากนั้นผมก็ดูมันมากขึ้นเรื่อยๆ สนใจในเรื่องของ Esports พวกเขาสร้างทีมขึ้นมายังไง มีโครงสร้างยังไง ผมสนใจภาพรวมทั้งหมด”

หลังจากที่เขาเรียนจบเขาก็ตั้งใจที่จะนำความรู้ของเขามาใช้กับ Esports และคนแรกที่สนใจเขาคือ TLO โปรเพลเยอร์ Starcraft ของทีม Liquid ทางด้านของ TLO นั้นเขาเคยโพสเอาไว้ผ่านทางหน้าเฟสบุ๊คของตนเองไว้เปรยๆ ว่า เขาต้องการนักจิตวิทยามาช่วยในด้านสภาพจิตใจของเขา ก็พอดีเลยโป๊ะเช๊ะ แล้วนั่นก็ทำให้พวกเขาได้ร่วมงานกัน

TLO ได้เดินทางไปแข่งขันที่ประเทศเกาหลีใต้ Yip กล่าวกับ TLO ว่า “ผมเดาว่าเมื่อคุณถึงเกาหลีใต้คุณมีแนวโน้มที่จะทำทุกสิ่งด้วยแบบของคุณ และคุณก็จะเลียนแบบผู้คนที่นั่นเพราะพวกเขาน่ะของจริง” แต่หลังจากที่เขากลับมาจากเกาหลีใต้ ผลงานก็กระเตื้องขึ้น จากผลงานก่อนหน้าที่ไม่สู้ดีนัก เขาเข้าถึงรอบ 32 ทีม ต่อด้วย 8 ทีม ตามลำดับ ใครจะคาดหวังว่าเขาจะสู้โปรจากเกาหลีใต้ ‘Symbol’ ได้ถึงพริกถึงขิงก่อนจะแพ้ไปด้วยสกอร์ 2-3

ในช่วงแรก Yip ยังไมได้ลงลึกเรื่องการช่วยเหลือด้านจิตใจกับทีมมากนัก “ตอนแรกมันเป็นแค่การช่วยเหลือด้านสภาพจิตใจ ผู้เล่นมาหาเขาพร้อมบอกกับ Yip ว่าพวกเขารู้สึกตื่นเต้นขณะแข่งยิ่งตอนท้ายเกมที่ชนะก็จะควบคุมความตื่นเต้นนี้ไม่ไหว มือไม้เริ่มสั่นการหายใจก็ไม่ปกติ พวกเราเริ่มสูญเสียสมาธิ ผมจึงเริ่มแนะนำเทคนิกในการผ่อนคลาย และหาต้นตอของมัน มันเกิดจากที่เล่นชนะ? หรือเกิดจากการกลั้นหายใจ? หัวใจเต้นเร็วไป?”  Yip จึงเริ่มที่จะเรียนรู้การแข่งขันให้ลึกขึ้น นักกีฬาทำอะไรบ้าง? พวกเขาซ้อมกันยังไง

TLO

ตัวแปรที่เป็นไปได้คือพวกนักกีฬาไม่รู้วิธีการดูแลตัวเอง ความสำคัญของการกิน การพักผ่อนที่เพียงพอ การพักเบรคขณะซ้อม การเตรียมกายเตรียมใจก่อนแข่งและอะไรที่ควรจะหลีกเลี่ยง เรื่องพวกนี้เข้าไปสู่กีฬา (Sports) มานานแล้ว แต่กับ Esports ผู้คนยังไม่ค่อยรู้กันมากนัก เกี่ยวกับจิตวิทยาเราไม่สามารถลงสถิติชี้ชัดว่ามันได้ผลดีแค่ไหนในเวลาอันสั้น แต่เราจะเริ่มเห็นมันได้อย่างช้าๆ

“พวกเขาไม่จำเป็นต้องเล่นเยอะๆ ติดต่อกันแล้วค่อยไปหยุดทีหลัง แต่ต้องบริหารแต่ละเซสชั่นให้ดีขึ้น มีเล่นบ้างพักบ้าง คิดบ้าง ศึกษาบ้าง การเล่นเยอะๆ แล้วมาทำเรื่องพวกนี้ก็ไม่ใช่คำตอบ แต่ต้องแบ่งเวลาให้ได้สัดส่วน ไม่จำเป็นต้องอยู่กับคอมพิวเตอร์นานๆ การออกกำลังกาย การกินอาการที่ดี คุณไม่สามารถยกน้ำหนักวันละ 10 ชั่วโมง คุณทำแค่ 30 นาทีแลวไปพัฒนาอย่างอื่น ใน Esports ก็เช่นกันคุณสามารถพัฒนาได้ทุกเมื่อไม่จำกัดแค่การอยู่หน้าจอ ผมจะนำสิ่งเหล่านี้ไปแนะนำผู้เล่น”

source: https://goo.gl/u5nEZM

ประสบการณ์ตรงกับการเป็นนักกีฬา Esports

ในสมัยก่อนผมเป็นนักกีฬา Dota อยู่ช่วงใหญ่ๆ แต่ก็แค่ระดับสมัครเล่นเท่านั้น ผลงานที่เด่นที่สุดคือรองแชมป์ ADC Qualify ผู้ชนะจะเข้าไปแข่ง League กับทีมจากประเทศอื่นในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แต่เราไม่สามารถเอาชนะทีม “แก๊งค์ซิ่ง” ที่เป็นทีมใหญ่ในขณะนั้น

ในตอนเริ่มแรกก่อนที่จะมีการพัฒนาอย่างก้าวกระโดดของตัวผมเอง ผมเป็นผู้เล่นสไตล์ Ganker ที่ใช้สกิลส่วนตัวเข้าแลกแต่ด้วยฝีมือที่มีขีดจำกัดจึงทำให้ผมไปได้ไม่ไกลนัก ผมเดินไปแก๊งค์ที่ไหนก็ไม่ถูกที่ถูกทางซะที เดินไปเดินมาเหมือนอากาศไม่เคยอยู่ถูกที่ถูกเวลาโดนดักทางได้ง่าย พอถึงเวลาทีมไฟต์ผมก็ไม่ได้เก่งถึงขนาด Outplay ฝั่งตรงข้ามได้ ผมก็แค่คนที่เล่นเกมแล้วบังเอิญพอมีฝีมืออยู่บ้างเท่านั้น ผมเล่นเยอะมากๆ แต่ก็ไม่ไปไหนสักที

Vigoss ผู้เล่น Ganker, Semi-Carry ที่เป็นไอดอลของผม

จนเมื่อ Dota แพร่หลายเราสามารถศึกษาจากผู้เล่นชาติอื่นๆ ไม่จำกัดแค่ในไทยที่มี Meta ซ้ำซาก บทบาทของตัวซัพพอร์ตและ Ganker ใน Dota ซีนต่างประเทศนั้นแตกต่างจากที่ไทยมาก แม้ประเทศไทยในตอนนั้นเรียกได้ว่าเป็นเต็งจ๋าในภูมิภาคเลยก็ตาม เมื่อผมศึกษามากขึ้นแล้วเล่นให้น้อยลง ผมกลายมาเป็นผู้เล่นในตำแหน่ง 4, 5 ของทีม (ลำดับการซัพพอร์ตทีม ถ้า 5 คือคนที่เป็นเบ๊ของทีมต้องเสียสละทุกอย่างให้คนอื่นก่อนเสมอเช่น Cr1t- ของ EG) ผู้เล่นในตำแหน่งนี้ใช้ทั้งสมองและสกิลมันจึงกลายเป็นส่วนที่ผมได้รับมาเต็มๆ

ผมพัฒนาขึ้นจากการดู Replay ดูแล้วคิดตาม ออกจากหน้าจอแล้วหาเพื่อนคุย สังเกตการเดินเกม จุด Wards การ Pick ฮีโร่ จังหวะของเกม ผมสามารถตอบสนองและตัดสินใจได้เร็วขึ้นไม่ใช่เพราะผมหัวไว แต่เป็นเพราะผมมีประสบการณ์จากการดู ในทีมไฟต์ผมตัดสินใจได้ดีไม่ใช่เพราะสกิลเพลย์ดี แต่เพราะผมคิดไว้ล่วงหน้าแล้วว่าจะต้องเจอกับอะไร

สิ่งที่ผมกำลังจะพยายามบอกคือการค้นหาสิ่งที่เหมาะกับเรา การฝึกผนที่จะช่วยให้เราได้พัฒนา การเล่นเยอะไม่ใช่คำตอบกับทุกคน ค้นหาวิธีพัฒนาที่เหมาะกับตัวเอง รู้วิธีการดูแลตัวเอง

มาพูดถึงประเด็นเรื่องจิตวิทยากันบ้างในครั้งแรกที่แข่งผมจะรู้สึกกระอักกระอวนเก้ๆ กังๆ มันเป็นความรู้สึกของการแข่งครั้งแรกกันอยู่แล้วและมันน่าจะหายไปเมื่อเรามีประสบการณ์มากขึ้น แต่นั่นไม่จริงเลยครับ ความกดดันเกิดขึ้นได้เสมอในการแข่ง คู่ต่อสู้จะเก่งขึ้นเสมอเมื่อเข้ารอบลึกยิ่งขึ้น วิธีที่พวกผมใช้ตอนแข่งจะมี 3 วิธีหลักๆ คือการพูดสิ่งที่เป็น Positive ก่อนแข่ง ตอนแข่งห้ามท้อ และต้องมีการปลุกใจกันเสมอทุกครั้งที่ทำกันได้ดี ครั้งไหนทำไม่ดีก็ต้องให้กำลังใจกัน การบ่นเป็นสิ่งอันตรายมากๆ เพราะคุณจะหลุดการโฟกัสกับเกมกลายเป็นการจับผิดแล้วโทษดินโทษฟ้าไปแทน เรื่องความแข็งแกร่งทางใจคุณเริ่มกันได้จากการคิดแง่บวกให้มากๆ ถ้าคุณท้อให้นึกถึงเป้าหมายของคุณ สู้เพื่อคนรอบข้างสู้กับเพื่อนร่วมทีม สิ่งที่ผมจะแนะนำให้ได้ก็มีเพียงเท่านี้ครับ